Juridische beslisbomen · Nederlands recht

Elke vraag met toelichting, wet, wetsgeschiedenis en rechtspraak ernaast.

De Legentia Suite leidt u met vragen door een beslisboom naar een conclusie, en toont bij elke stap de toelichting, de wetsartikelen, de uitspraken met rechtsoverweging en, waar de wetgever zich erover heeft uitgelaten, de parlementaire geschiedenis. De beslisboom is opgesteld door een jurist; de software volgt hem letterlijk en voegt niets toe. En per rol bouwt u een concept-processtuk, met het tegenargument dat de wederpartij zal voeren.

Vraag een demonstratie aan Stuur een proefvraag

Draait op uw eigen pc of netwerkschijf. Verstuurt geen dossiergegevens. Geen kunstmatige intelligentie in de beoordeling.

De Wizard van de Legentia Suite met de eerste vraag van de beslisboom WAMCA en het paneel met toelichting, wet en jurisprudentie

Lokaal en gesloten

De suite draait op uw eigen pc of vanaf de netwerkschijf van uw organisatie. Zij verstuurt geen dossiergegevens; alleen een wetsartikel of uitspraak die u opent, wordt bij wetten.overheid.nl of rechtspraak.nl opgehaald.

Geen kunstmatige intelligentie

De Wizard beoordeelt geen feiten en interpreteert geen vrije tekst. Hij volgt de beslisboom zoals de jurist die heeft opgesteld, en niets anders.

Elke rechtsregel met bron en status

Elke vraag en conclusie steunt op rechtsregels in als-dan-vorm. Elke rechtsregel noemt de uitspraak en de rechtsoverweging (of het Kamerstuk) waarop zij steunt, en een status die aangeeft hoe vast zij staat. U kunt elke rechtsregel dus zelf nalezen.

Honderden uitspraken terugbrengen tot een beslisboom waarin elke regel een status en een bron heeft, en dat zonder generatieve AI, is een vorm van discipline die ik in de praktijk zelden tegenkom. Precies daardoor kun je op de uitkomst bouwen.

Prof. dr. Marc Salomon, Dean Amsterdam Business School, hoogleraar Decision Sciences

Het is een prima hulpmiddel, maar het vergt intensieve training om er goed mee te werken. En vergeet vooral niet ook zelf te denken.

Mr. Marius Josephus Jitta, Of counsel bij Birkway, Amsterdam

De adviesomgeving

Van vraag naar conclusie, met de bronnen in beeld.

De Wizard stelt de vragen van de boom, volgt uw antwoorden en noemt de conclusie waar die op uitkomen. Rechts staan bij elke vraag de toelichting, de wetsartikelen en de uitspraken; wetgeving en rechtspraak opent u in het paneel zelf.

Verkennend (data-driven): u beantwoordt de vragen van boven naar beneden tot de conclusie volgt.
Doelgericht (goal-driven): u kiest een mogelijke conclusie en de Wizard toetst of die voor uw casus bereikbaar is.
Elke afgeronde sessie wordt vastgelegd in een verslag in de dossiermap van uw organisatie.
Tweetalig: de schermen schakelen tussen Nederlands en Engels; de inhoud van de boom blijft in de taal waarin zij is geschreven.

Het jurisprudentiepaneel van de Wizard met de uitspraken bij een vraag, elk met ECLI-nummer, zaaknaam en rechtsoverweging

Processtukken

Een concept-processtuk dat al anticipeert op het tegenargument van de wederpartij.

Bij de intake kiest u uw rol. De Wizard toont dan de bouwstenen voor het processtuk van uw rol: een conclusie van antwoord, verweerschrift, verzoekschrift of dagvaarding. U kiest de bouwstenen, zet ze primair of subsidiair, en maakt er met één knop een Word-bestand van.

Elke bouwsteen noemt zijn status (bijvoorbeeld Hoge Raad of Verdeeld), zijn bronnen met rechtsoverweging, en het tegenargument dat de wederpartij zal voeren.
Bij elke bouwsteen staat van welke antwoorden in de boom hij afhangt; is zo'n vraag nog niet beantwoord, dan markeert de Wizard dat, zodat u zelf controleert of de bouwsteen past.
Bronnen als verwijzing in de tekst of als voetnoot; gele plaatshouders voor de feiten van uw zaak.
De bouwstenen zijn vooraf door de jurist geschreven; de software formuleert zelf geen tekst. U vult de plaatshouders in en beoordeelt elk argument zelf.
Beschikbaar in WAMCA (gedaagde), enquêteprocedure (verzoeker en verweerder) en bestuurdersaansprakelijkheid (bestuurder en eiser).

Het processtukscherm van de Wizard: links de bouwstenen met status en bronnen, rechts het concept van de conclusie van antwoord

Het tegenargument bij een bouwsteen, met de conclusie van de advocaat-generaal als bron

De ontwikkelomgeving

Bomen bouwen, controleren en beheren.

Wie zelf beslisbomen wil maken of de meegeleverde bomen wil aanpassen, werkt in de ontwikkelomgeving. De boom staat in een gewoon Excel-bestand, zodat de jurist de inhoud zelf in de hand houdt.

Editor voor knopen, ja/nee-paden, meerkeuzevragen, kolommen en toelichtingen; Risk Editor voor de risicowaarde per knoop; Categorizer voor de indeling van conclusies.
Decision Tree Viewer en Inverse Decision Tree Viewer: de hele boom in beeld, met alle paden en risicokleuring.
Boomcontrole: lussen, dubbele of ontbrekende verwijzingen, de bouwstenen en de testgevallen van het project.
Sessieregister (optioneel per project): elke afgeronde sessie versleuteld vastgelegd, zonder naam van de cliënt.

Het startscherm van de ontwikkelomgeving met de programma's Editor, Risk Editor, Categorizer, Decision Tree Viewer, Inverse Decision Tree Viewer en Boomcontrole

De Decision Tree Viewer met een deel van de beslisboom bestuurdersaansprakelijkheid

Kant-en-klare projecten

Drie beslisbomen, elk gebouwd op een volledig doorzocht corpus van rechtspraak.

Elk project bestaat uit een beslisboom in één Excel-bestand, met de rechtsregels in als-dan-vorm (bron, status en toelichting), de parlementaire geschiedenis per rechtsregel en de bouwstenen voor processtukken, plus een beschrijving van opbouw, bronnen en werkwijze. Elke boom noemt de peildatum; na zes maanden waarschuwt de suite dat de boom opnieuw getoetst moet worden.

Silhouet van de volledige beslisboom WAMCA

WAMCA – collectieve acties

Art. 3:305a BW, titel 14A Boek 3 Rv, art. 119a Ow NBW, Richtlijn (EU) 2020/1828 · versie 1.5 · getoetst recht per 28 oktober 2026

Van de vraag of er een collectieve actie is tot en met het procesverloop na de ontvankelijkheid en de positie van derden: eiser en hoedanigheid, rechtsmacht, oud recht of WAMCA, dagvaarding en termijnen, ontvankelijkheid, exclusieve belangenbehartiger, opt-out en opt-in. Met per rechtsregel de parlementaire geschiedenis: bevestigt, vult aan, wijkt af of zwijgt. Elk eigen oordeel van de rechter is gekoppeld aan een vraag, met rechtsoverweging en letterlijk citaat; elk citaat is machinaal gecontroleerd en daarna kritisch nagelopen.

68 · 56vragen · conclusies

150rechtsregels met status (126 rechtspraak, 24 wetgever)

1.580rechterlijke oordelen gekoppeld aan een vraag, elk met citaat (corpus: 823 uitspraken)

74bouwstenen, rol gedaagde

Silhouet van de volledige beslisboom enquêteprocedure

Enquêteprocedure Ondernemingskamer

Art. 2:344–2:359 BW · versie 1.1 · getoetst recht per 5 november 2026

Van enquêtabiliteit en hoedanigheid van de verzoeker, via ontvankelijkheid, gegronde redenen en onmiddellijke voorzieningen, tot het onderzoek, de tweede fase, eindvoorzieningen en kostenverhaal. Met per rechtsregel de parlementaire geschiedenis van de vier wetten die het enquêterecht hebben gevormd (1971, 1994, 2013 en 2025): 207 kernpassages uit 89 Kamerstukken en Handelingen, elk citaat machinaal gecontroleerd op de opgegeven pagina. De bouwstenen zijn geschreven op basis van de rechtsregels en de letterlijke tekst van de aangehaalde rechtsoverwegingen; elk citaat daarin is machinaal gecontroleerd.

55 · 52vragen · conclusies

95rechtsregels met status

2.326uitspraken geanalyseerd: 2.214 OK en 112 HR

135bouwstenen: 71 verweerder, 64 verzoeker

Bestuurdersaansprakelijkheid

Art. 2:9, 2:138/248 en 6:162 BW, art. 36 Invorderingswet 1990 · versie 1.3 · getoetst recht per 5 november 2026

Vier sporen: intern jegens de rechtspersoon (met een zijtak voor commissarissen), jegens de boedel na faillissement, fiscaal jegens de Ontvanger en extern jegens een schuldeiser. Deelconclusies leiden waar nodig naar een ander spoor. De boom steunt op 1.080 rechtsregels: 899 uit alle rechtspraak van de Hoge Raad en alle conclusies van het Parket over deze artikelen (525 documenten) en 181 uit de parlementaire geschiedenis (56 dossiers), elk met status en bron (ECLI en rechtsoverweging, of Kamerstuk met paginanummer). De uittreksels per brondocument waaruit de 899 rechtsregels zijn gebundeld, zijn automatisch gecontroleerd: de citaten tegen de brontekst, de verwijzingen op ECLI en vindplaats. Voor de parlementaire geschiedenis is elk citaat mechanisch gecontroleerd op letterlijke aanwezigheid in het aangehaalde stuk (1.204 citaten, 0 afwijkingen) en is elk hoofdstuk door een afzonderlijke controleur nagelopen. Sinds versie 1.3 ook de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen en buitenlandse rechtspersonen die hier failliet gaan.

65 · 47vragen · conclusies

1.080rechtsregels met status (899 rechtspraak, 181 wetsgeschiedenis)

525uitspraken en conclusies van Hoge Raad en Parket

191bouwstenen: 99 bestuurder, 92 eiser

Werkwijze en verantwoording

U ziet bij elke rechtsregel hoe vast zij staat.

Elke toelichting begint met de status van de rechtsregel (de statussen verschillen per project; hieronder die van WAMCA) en noemt de rechtsregel voluit, met nummer en bron. Daarna volgen de uitspraken, de leidende eerst; afwijkende uitspraken staan er ook in, gemarkeerd als afwijkend, achterhaald of vernietigd. Een risicowaarde van 0 tot 10 geeft aan hoe open de rechtsvraag is.

HvJEU of Hoge Raadbeslist door de hoogste rechter

Gerechtshof / Ondernemingskameroordeel van een hof, (nog) geen uitspraak van de Hoge Raad

Consistente lagere rechtspraakeensluidend, geen tegengestelde uitspraak gevonden

Verdeeldrechters beslissen dezelfde vraag verschillend

Onder druklagere rechtspraak in spanning met een latere uitspraak van de Hoge Raad

Opennog niet beslist, of afhankelijk van prejudiciële vragen

Wetgeverontleend aan wettekst en wetsgeschiedenis, niet aan rechtspraak

De bomen zijn een hulpmiddel bij de analyse. Zij vervangen geen juridisch advies: de uitkomsten ondersteunen uw oordeel en vervangen het niet. Lees elke uitkomst in een concrete zaak tegen de aangehaalde uitspraken zelf; de suite zet ze daarvoor naast de vraag.

Voor wie

Voor organisaties waar dezelfde rechtsvraag vaak terugkomt.

Advocatenkantoren

Praktijkgroepen ondernemingsrecht en procesrecht krijgen per vraag de rechtspraak met rechtsoverweging in beeld, en bouwstenen voor dagvaarding, verweerschrift of conclusie van antwoord die de antwoorden in de boom volgen.

Advies- en accountantsorganisaties

Een kant-en-klaar project is direct te gebruiken, zonder eigen medewerkers maandenlang rechtspraak te laten lezen en ordenen. De ontwikkelomgeving staat open voor eigen bomen, op eigen onderwerpen.

Juridische afdelingen en beoordelaars

Wie veel vergelijkbare zaken beoordeelt, doorloopt dezelfde vragen in dezelfde volgorde, met dezelfde bronnen. Elke afgeronde sessie wordt vastgelegd in een verslag, zodat een beoordeling later te herleiden is.

Over Legentia

Inhoud die per rechtsregel is verantwoord.

De Legentia Suite is ontwikkeld door dr. mr. M.C.M. (Marnix) Weusten, jurist en rechtsinformaticus. Hij stelt de beslisbomen op en houdt ze bij. Welke uitspraken zijn gelezen, welke rechtsregels daaruit volgen en welke status elke rechtsregel heeft, staat per vraag in de suite verantwoord, zodat u het zelf kunt nagaan.

De software is bewust eenvoudig gehouden: een lokale server, een browser en een Excel-bestand per project. Geen cloud, geen abonnement op een platform van derden, geen dossiergegevens die uw organisatie verlaten.

De bomen zijn een hulpmiddel bij de analyse. Het oordeel in een concrete zaak, en de verantwoordelijkheid daarvoor, blijven bij de jurist die de zaak behandelt.